Καθολική Εκκλησία στη Γουατεμάλα

Η Καθολική Εκκλησία στη Γουατεμάλα αποτελεί μέρος της παγκόσμιας Ρωμαιοκαθολικής εκκλησίας, υπό την πνευματική ηγεσία του Πάπα της Ρώμης, της Ρωμαϊκής Κουρίας και της Επισκοπικής Συνδιάσκεψης της Γουατεμάλας. Υπάρχουν περίπου 7.7^[1] εκατομμύρια Καθολικοί στη Γουατεμάλα, οι οποίοι αποτελούν το 46% του συνολικού πλυθησμού των 17.1 εκατομμύριων πολιτών της χώρας.^[2]

Ιστορία

Εισαγωγή του Προτεσταντισμού

Ιστορικά, η Γουατεμάλα υπήρξε κατά κύριο λόγο καθολική. Ξεκινώντας το 1959, μετά την έναρξη της Κουβανικής Επανάστασης από τον Φιντέλ Κάστρο, η Αγία Έδρα άρχισε να αντιλαμβάνεται όλο και περισσότερο τον αριθμό των προτεστάντων ιεραποστόλων που ταξίδευαν στη Λατινική Αμερική. Μετά από αυτή τη διαπίστωση, αρκετοί καθολικοί ιερείς και ιεραπόστολοι μετέβησαν στη Λατινική Αμερική προκειμένου να αυξήσουν τον αριθμό των ιερέων και των βαπτισμένων Λατινοαμερικανών. Κατά τις τελευταίες δεκαετίες, ο Προτεσταντισμός έχει αυξηθεί σε ολόκληρη την περιοχή. Η Γουατεμάλα σήμερα διαθέτει τον μεγαλύτερο αριθμό Προτεσταντών (περίπου 40%)^[3] από οποιαδήποτε άλλη χώρα της Λατινικής Αμερικής. Τα μεγαλύτερα προτεσταντικά δόγματα που υπάρχουν σήμερα στη Γουατεμάλα είναι οι Πρεσβυτεριανοί, οι Πεντηκοστιανοί, οι Λουθηρανοί, οι Βαπτιστές και οι Αγγλικανοί. Οι Προτεστάντες άρχισαν να φθάνουν για πρώτη φορά στη Γουατεμάλα το 1882, ως αποτέλεσμα της επιθυμίας του προέδρου Ρουφίνο Μπάριος να αμφισβητήσει τη δύναμη της Καθολικής Εκκλησίας. Προσκάλεσε αρκετούς Πρεσβυτεριανούς, Μεθοδιστές και Βαπτιστές ιεραποστόλους, αλλά μόνο όταν έφθασαν Πεντηκοστιανοί ιεραπόστολοι από τις Ηνωμένες Πολιτείες είδε η Γουατεμάλα μεγάλη εισροή προτεσταντών προσύλητων.^[4]

Χαρισματικός Καθολικισμός

Οι Χαρισματικοί Καθολικοί αποτελούν ένα θρησκευτικό κίνημα που έχει ως στόχο την αύξηση του αριθμού των καθολικών προσήλυτων. Τα μέλη του στη Γουατεμάλα συμβάλλουν στην αύξηση των Καθολικών στη Λατινική Αμερική με τη βοήθεια κοινωνικών οργανώσεων, ιεραποστόλων και κληρικών. Στα μέσα του 20ού αιώνα, οι καθολικοί της Γουατεμάλας φοβούνταν ότι ο Καθολικισμός θα μετατρεπόταν σε μειονότητα σε σχέση με τον Προτεσταντισμό. Πολλοί Καθολικοί άρχισαν τότε να μεταστρέφονται στον Προτεσταντισμό. Επίσης, υπήρχαν πολύ λίγοι αυτόχθονες ιερείς της Γουατεμάλας, καθώς το έργο αυτό ασκείτο κυρίως από ιεραποστόλους από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Οι Χαρισματικοί Καθολικοί ανέκαμψαν με μεγάλο αριθμό ξένων ιεραποστόλων, αύξηση των αυτόχθονων ιερέων και γενικότερη αναζωογόνηση των λαϊκών μέσα στην Εκκλησία συνολικά. Πίστευαν ότι «η αναζήτηση ταυτότητας ήταν σημαντική και δύσκολη» στις μεταβαλλόμενες σύγχρονες εποχές.^[1]

Καθεστώς ανεξιθρησκείας

Δεν υπάρχει κρατική θρησκεία στη Γουατεμάλα, ωστόσο το Σύνταγμα της Γουατεμάλας αναγνωρίζει τη νομιμότητα της Καθολικής Εκκλησίας. Το Σύνταγμα αναγνωρίζει επίσης την ελευθερία της θρησκείας σε όλους τους πολίτες του και η κυβέρνηση προστατεύει και τιμά αυτόν τον νόμο. Αν και η Καθολική Εκκλησία είναι η μόνη θρησκεία που αναγνωρίζεται ρητά από το Σύνταγμα της Γουατεμάλας, οποιαδήποτε άλλη θρησκευτική οργάνωση μπορεί να καταθέσει αντίγραφο του καταστατικού της και κατάλογο των αρχικών μελών της στο Υπουργείο Εσωτερικών προκειμένου να λάβει αναγνώριση. Η μόνη απαίτηση της κυβέρνησης της Γουατεμάλας είναι κάθε θρησκευτική οργάνωση να εγγράφεται ως νομικό πρόσωπο, εφόσον επιθυμεί να συμμετέχει σε οποιαδήποτε μορφή οικονομικής δραστηριότητας. Οι αιτήσεις απορρίπτονται εάν «ο οργανισμός δεν φαίνεται να είναι αφιερωμένος σε θρησκευτικό σκοπό, φαίνεται να επιδιώκει παράνομες δραστηριότητες ή εμπλέκεται σε δραστηριότητες που ενδέχεται να απειλήσουν τη δημόσια τάξη».^[3]

Αναταραχές στη Γουατεμάλα

Κοινωνικές διακρίσεις και διαμάχες

Υπήρξαν αρκετές διαμάχες μεταξύ Καθολικών και των αυτοχθόνων Μάγια. Πολλές καθολικές εκκλησίες είχαν χτιστεί πάνω σε αρχαίους τόπους των Μάγια κατά τη διάρκεια του ισπανικού αποικισμού της Αμερικής, γεγονός που έχει εξοργίσει τους Μάγια όχι μόνο επειδή πρόκειται για τη γη τους, αλλά και επειδή αρκετοί καθολικοί ιερείς δεν επιτρέπουν στους Μάγια να έχουν καμία πρόσβαση σε αυτή τη γη. Επίσης, πολλοί Ευαγγελικοί Προτεστάντες αρνούνται να συζητήσουν οποιαδήποτε θέματα.^[3] Εκπρόσωποι της Καθολικής, της Προτεσταντικής και της μουσουλμανικής θρησκείας, καθώς και της πνευματικότητας των Μάγια, συναντώνται κάθε δύο έως τρεις μήνες κατά τη διάρκεια του έτους στον Διαθρησκειακό Διάλογο στο Foro Guatemala για να συζητήσουν ορισμένα επιλεγμένα θέματα, όπως κοινωνικά και πολιτικά ζητήματα. Επίσης, από τη δεκαετία του 1960, καθολικοί επίσκοποι και ιερείς έχουν συνεργαστεί με τους αυτόχθονες Μάγια για τη δημιουργία βάσης τοπικής ηγεσίας, τη βελτίωση της υγείας και της εκπαίδευσης, καθώς και την οργάνωση συνεταιρισμών.^[4]

Επανάσταση και καταστροφή

Κατά τη δεκαετία του 1960, η επαναστατική αναταραχή ξεκίνησε στην Πόλη της Γουατεμάλας. Αφού το ένοπλο κίνημα καταπνίγηκε από τον Στρατό της Γουατεμάλας, επανεμφανίστηκε ισχυρότερο από πριν. Πλέον ονομαζόταν Στρατός Ανταρτών των Φτωχών και ξεκίνησε εκστρατεία εξέγερσης εναντίον της κυβέρνησης· ο στρατός της Γουατεμάλας υιοθέτησε τακτικές «καμένης γης» και άρχισε να σκοτώνει εκατοντάδες χιλιάδες αυτόχθονες αγρότες Μάγια στα δυτικά υψίπεδα. Κατά τη δεκαετία του 1960, η Καθολική Εκκλησία στη Γουατεμάλα καταπιέστηκε από αντικομμουνιστικές κυβερνήσεις της χώρας, λόγω υποψιών για μαρξιστικές συμπάθειες.^[5] Τα κατώτερα καθολικά τάγματα στοχοποιήθηκαν επίσης από τον στρατό, καθώς θεωρούνταν ανατρεπτικά και καθοριστικά για τη διάδοση της θεολογίας της απελευθέρωσης. Η Γουατεμάλα γνώρισε νέα καταστροφή το 1976, όταν ένας σεισμός πήρε τη ζωή 20.000 ανθρώπων και τραυμάτισε άλλους 80.000.^[4]

Οργανισμός της Καθολικής Εκκλησίας στη Γουατεμάλα

Επισκοπές

Αρχιεπισκοπή της Γουατεμάλας^[6]
- Επισκοπή του Εσκουΐντλα
- Επισκοπή του Σάντα Ρόζα ντε Λίμα
- Επισκοπή του Χαλάπα
- Επισκοπή του Βεραπάζ, Κομπάν
- Επισκοπή του Ζακάπα ι Σάντο Κρίστο ντε Εσκιπούλας
Αρχιεπισκοπή του Λος Άλτος Κετσαλτενάνγκο-Τοτονικαπάν^[6]
- Επισκοπή του Χουεχουετενάνγκο
- Επισκοπή του Κιτσέ
- Επισκοπή του Σαν Μάρκος
- Επισκοπή του Σολολά-Τσιμαλτενάνγκο
- Επισκοπή του Σουχιτεπέκεθ-Ρεταλχουλέου

Αποστολικά Βικαριάτα

Αποστολικό Βικαριάτου του Ιζαμπάλ
Αποστολικό Βικαριάτο του Ελ Πετέν

Παραπομπές

1 2 CIA Factbook
↑ «Las religiones en tiempos del Papa Francisco» (στα Ισπανικά). Latinobarómetro. Απριλίου 2014. σελ. 6. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο (pdf) στις 10 Μαΐου 2015. Ανακτήθηκε στις 4 Απριλίου 2015.
1 2 3 «Guatemala: International Religious Freedom Report 2006». U.S. Department of State.
1 2 3 Duffey, Michael K. «Religious diversity, societal change, and ecumenical prospects in Guatemala». Journal of Ecumenical Studies. ^{[νεκρός σύνδεσμος]}
↑ «Historical Overview of Pentecostalism in Guatemala». Pew Research Center. 5 Οκτωβρίου 2006.
1 2 «Guatemala: All Dioceses». Ανακτήθηκε στις 5 Δεκεμβρίου 2011.

[CIA_Factbook-1] 1 2 CIA Factbook

[latbar-2] «Las religiones en tiempos del Papa Francisco» (στα Ισπανικά). Latinobarómetro. Απριλίου 2014. σελ. 6. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο (pdf) στις 10 Μαΐου 2015. Ανακτήθηκε στις 4 Απριλίου 2015.

[state2006-3] 1 2 3 «Guatemala: International Religious Freedom Report 2006». U.S. Department of State.

[duffey1-4] 1 2 3 Duffey, Michael K. «Religious diversity, societal change, and ecumenical prospects in Guatemala». Journal of Ecumenical Studies. ^{[νεκρός σύνδεσμος]}

[5] «Historical Overview of Pentecostalism in Guatemala». Pew Research Center. 5 Οκτωβρίου 2006.

[:0-6] 1 2 «Guatemala: All Dioceses». Ανακτήθηκε στις 5 Δεκεμβρίου 2011.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]