Μαρία του Λουξεμβούργου (1562-1623)

Η Μαρία του Λουξεμβούργου, γαλλ.: Marie de Luxembourg (12 Φεβρουαρίου 1562 - 6 Σεπτεμβρίου 1623) από τον Οίκο του Λουξεμβούργου, ήταν δούκισσα του Παντιέβρ από το 1569 έως το 1623, πριγκίπισσα του Μαρτίγκ. Ήταν κόρη του Σεβαστιανού δούκα του Παντιέβρ και της Μαρί ντε Μποκέρ. Είναι μία σημαντική προσωπικότητα στην ιστορία του δουκάτου της Βρετάνης. Μακρινή απόγονος της Ιωάννας του Παντιέβρ, δούκισσας της Βρετάνης και του συζύγου της Καρόλου (των Σατιγιόν) του Μπλουά. Επιδίωξε να αποκαταστήσει την κυριαρχία του δουκάτου, και να ανέλθει στον θρόνο με τον σύζυγό της Φίλιππο Εμμανουήλ (της Λωρραίνης) δούκα του Μερκέρ, κουνιάδο του βασιλιά Ερρίκου Γ΄ και κυβερνήτη της Βρετάνης. Η νίκη του Ερρίκου Δ΄ των Βουρβόνων την εμπόδισε να υλοποιήσει το έργο της.

Η Μαρία του Λουξεμβούργου γεννήθηκε στις 12 Φεβρουαρίου 1562 στο Λαμπάλ. Το όνομά της προέρχεται από το γεγονός ότι ήταν απόγονος 11ης γενιάς του Ερρίκου Ε΄ (του Λίμπουργκ) κόμη του Λουξεμβούργου, ιδρυτή του Οίκου του Λουξεμβούργου. Όταν γεννήθηκε, ο πατέρας της πήγε στη Σκωτία για να ζητήσει από τη Μαρία βασίλισσα της Σκωτίας, να γίνει ανάδοχός της στη βάπτισή της.

Ο πατέρας της απεβίωσε όταν αυτή ήταν επτά ετών, οπότε η Μαρία κληρονόμησε το δουκάτο του Παντιέβρ. ^[5] Σε ηλικία 13 ετών, παντρεύτηκε στο Παρίσι τον κουνιάδο τού βασιλιά Ερρίκου Γ΄, τον Φίλιππο Εμμανουήλ (της Λωρραίνης) δούκα του Μερκέρ, από τον οποίο απέκτησαν μόνο μία επιζώσα κόρη. ^[6]

Το 1582 ο Φίλιππος Εμμανουήλ διορίστηκε κυβερνήτης της Βρετάνης από τον Ερρίκο Γ΄, και τέθηκε επικεφαλής της Καθολικής Ένωσης στη Βρετάνη, ανακηρύσσοντας τον εαυτό του προστάτη της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας στην επαρχία το 1588. Επικαλούμενη τα κληρονομικά δικαιώματα της Μαρίας ως μακρινής απογόνου της Ιωάννας του Παντιέβρ, δούκισσας της Βρετάνης, και του συζύγου της Καρόλου του Μπλουά, δούκα της Βρετάνης, αυτή και ο σύζυγός της επεδίωξαν να αποκαταστήσουν την κυριαρχία στο δουκάτο, οργανώνοντας μία κυβέρνηση στη Νάντη και αποκαλώντας τον γιο τους Λουδοβίκο (1589 - 1590) «πρίγκιπα και δούκα της Βρετάνης». Σχημάτισαν συμμαχία με την Ισπανία και συνέχισαν να πιέζουν για ανεξαρτησία, όταν ο Ερρίκος Δ΄ έγινε βασιλιάς της Γαλλίας. Ο βασιλιάς, συνοδευόμενος από την ερωμένη του Γκαμπριέλ ντ'Εστρέ, βάδισε εναντίον του Φιλίππου Εμμανουήλ, με αποτέλεσμα η Μαρία του Λουξεμβούργου να πλησιάσει τη ντ'Εστρέ στο Ανζέ και να συνθηκολογήσει υπέρ τού συζύγου της. Αν και ο βασιλιάς δεν δήμευσε τις γαίες τους, η υποταγή τους είχε ως αποτέλεσμα τον αρραβώνα της Φραγκίσκης, του μοναδικού παιδιού τους που επέζησε από τη βρεφική ηλικία, με τον Καίσαρα των Βουρβόνων, τον νόθο γιο του Ερρίκου Δ΄ και της ντ'Εστρέ. ^[7]

Ο σύζυγος τής Μαρίας ταξίδευσε στη συνέχεια στην Ουγγαρία, εισήλθε στην υπηρεσία του αυτοκράτορα Ροδόλφου Β΄ της Γερμανίας, και συγκέντρωσε στρατούς στην Ιερή Συμμαχία κατά τη διάρκεια του πολέμου εναντίον των Οθωμανών. Ο σύζυγός της απεβίωσε το 1602 στη Νυρεμβέργη, αφού αρρώστησε κατά την επιστροφή του από τη μάχη, έχοντας νικήσει τους Οθωμανούς στην πολιορκία του Σεκεσφεχέρβαρ. ^[8] Σχεδόν κατεστραμμένη από τα αμέτρητα έξοδα που είχαν επιτρέψει στον σύζυγό της να συγκεντρώσει στρατούς στην Ιερή Συμμαχία, αρνήθηκε προσφορές συμφιλίωσης με τον Ερρίκο Δ΄, και δεν μπόρεσε να επιστρέψει στο Παρίσι μέχρι την κηδεία της κουνιάδας της, βασίλισσας Λουίζας της Λωρραίνης (συζύγου του Ερρίκου Γ΄ της Γαλλίας) το 1603.

Αφού επέστρεψε στο Παρίσι, έκανε πολλές δωρεές σε θρησκευτικά τάγματα, ιδρύοντας το Κουβάν ντε Καπουσίν στην οδό Ρυ ντς Φωμπούρ Σαιντ-Ονορέ, ακολουθώντας τις τελευταίες επιθυμίες της κουνιάδας της, βασίλισσας Λουίζας (οι μοναχές μετακινήθηκαν, όταν δημιουργήθηκε η Πλας Βαντόμ 80 χρόνια αργότερα), ^[9] και τα μοναστήρια των Φεγιάν, των Καπουτσίνων και των Μεταρρυθμισμένων Ιακωβίνων.

Η κόρη της, Φρανσουάζ της Λωρραίνης, παντρεύτηκε τελικά τον Καίσαρα των Βουρβόνων, τώρα δούκα του Βαντόμ, στις 7 Ιουλίου 1609. Η Μαρία είχε αντιταχθεί στον γάμο για μεγάλο χρονικό διάστημα, λέγοντας ότι δεν μπορούσε να μπερδέψει «το ευγενές αίμα της με αυτό ενός νόθου, ακόμη και αν αυτός ήταν βασιλικού αίματος», αλλά τα ποσά που κατέβαλε ο Ερρίκος Δ΄ για να την πείσει (4.295.350 λίβρες) και η έλλειψη υποστήριξης μεταξύ των συγγενών της, αναμφίβολα υπερνίκησαν την αντίστασή της.

Το 1615 η Μαρία αγόρασε το κάστρο του Ανέ από τη Μαρία της Λωρραίνης, το οποίο είχε μείνει ερειπωμένο από τον σύζυγό της Κάρολο, δούκα του Ωμάλ, εγγονό της Νταϊάν ντε Πουατιέ, αφού εξορίστηκε στις Βρυξέλλες μετά την καταδίκη του για προδοσία από το Κοινοβούλιο. Η Μαρία της Λωρραίνης, η οποία παρενοχλούνταν από τους πιστωτές τού συζύγου της, αναγκάστηκε να πωλήσει το κάστρο στη Μαρία του Λουξεμβούργου, καθώς ο Κάρολος είχε δανειστεί ένα τεράστιο χρηματικό ποσό από αυτήν. Μη μπορώντας να αποπληρώσει τα χρήματα, η Μαρία της Λωρραίνης πώλησε το κάστρο στη Μαρία του Λουξεμβούργου για 400.000 λίβρες. Η εξαγορά εγκρίθηκε από το Κοινοβούλιο. ^[5]

Η Μαρία του Λουξεμβούργου απεβίωσε στις 6 Σεπτεμβρίου 1623 στο σατώ ντΆνέ.

Παντρεύτηκε στις 12 Ιουλίου 1575 στο Παρίσι με τον Φιλίππο Εμμανουήλ (του Οίκου της Λωρραίνης) δούκα του Μερκέρ, και απέκτησαν τέσσερα παιδιά, τρία εκ των οποίων απεβίωσαν σε βρεφική ηλικία:

• Φραγκίσκος.
• Λουδοβίκος (1589 - 1590). ^[10]
• Φίλιππος.
• Φραγκίσκη· παντρεύτηκε στις 7 Ιουλίου 1609 στο Φονταινεμπλώ τον Καίσαρα των Βουρβόνων, δούκα του Βαντόμ και του Ετάμπ, νόθο γιο του Ερρίκου Δ΄ της Γαλλίας.