Δέκιμος Τερέντιος Γεντιανός
Ο Δέκιμος Τερέντιος Γεντιανός, λατιν.: Decimus Terentius Gentianus ήταν Ρωμαίος συγκλητικός του 2ου αι. μ.Χ., ο οποίος κατείχε διάφορα αξιώματα στην αυτοκρατορική υπηρεσία, υπηρετώντας ως ύπατος το 116 με τον Λεύκιο Κω[...]ας ως συνεργάτη του.[1] Η καταγωγή του μπορεί να είναι από τη Ναρβωνική Γαλατία, και ο Γεντιανός μπορεί να ήταν γιος του Δέκιμου Τερέντιου Σκαυριανού, ενός από τους στρατηγούς του Τραϊανού.
| Δέκιμος Τερέντιος Γεντιανός | |
|---|---|
| Γενικές πληροφορίες | |
| Γέννηση | 1ος αιώνας |
| Θάνατος | 2ος αιώνας |
| Χώρα πολιτογράφησης | Αρχαία Ρώμη |
| Πληροφορίες ασχολίας | |
| Ιδιότητα | πολιτικός |
| Συγγενείς | Gaius Pomponius Bassus Terentianus (εγγονός από γιο) |
| Αξιώματα και βραβεύσεις | |
| Αξίωμα | Ύπατος στην αρχαία Ρώμη |
Ζωή και σταδιοδρομία
ΕπεξεργασίαΗ σειρά αξιωμάτων του Γεντιανού είναι γνωστό με απογοητευτικά ελλιπείς λεπτομέρειες από μία αποσπασματική επιγραφή στη Σαρμιζεγέτουσα.[2] Πριν αναλάβει την υπατεία, ο Γεντιανός κατείχε τις συνήθεις θέσεις του τριβούνου του στρατού, του ταμία, του τριβούνου των πληβείων, του πραίτορα και στη συνέχεια του κυβερνήτη μίας αυτοκρατορικής επαρχίας. Ωστόσο, τα τμήματα της επιγραφής που προσδιορίζουν ποιας λεγεώνας ήταν τριβούνος και το όνομα τής επαρχίας που κυβερνούσε, λείπουν.
Ωστόσο, η επιγραφή από τη Σαρμιζεγέτουσα βεβαιώνει ότι ο Γεντιανός έγινε δεκτός στον σύλλογο των αρχιερέων. Επέβλεψε επίσης την απογραφή τής δημόσιας επαρχίας της Μακεδονίας.
Περισσότερες πληροφορίες είναι διαθέσιμες για το τέλος του. Σύμφωνα με την Ιστορία των Αυγούστων, κατά τη διάρκεια τής βασιλείας τού Αδριανού, ο Γεντιανός είχε γίνει ιδιαίτερα σεβαστός από τους συναδέλφους του συγκλητικούς. Παρά ταύτα, ή εξαιτίας αυτού, προς το τέλος τής βασιλείας του, ο Αδριανός άρχισε να τον αντιπαθεί, αν και ο Αυτοκράτορας είχε σκεφτεί να κάνει τον Γεντιανό διάδοχό του. Η Ιστορία των Αυγούστων υπονοεί έντονα ότι ο Τερέντιος Γεντιανός ήταν ένας από τους πολλούς, που θανατώθηκαν «είτε ανοιχτά, είτε με δόλο».[3]
Υπάρχουν ενδείξεις ότι μπορεί να ταξίδεψε στη Ρωμαϊκή Αίγυπτο: τον 14ο αι. εμφανίστηκαν οι πρώτοι έξι στίχοι ενός ποιήματος χαραγμένου σε μία από τις Πυραμίδες της Γκίζας, που απευθυνόταν σε «έναν πολύ γλυκό αδελφό» ονόματι «Δέκιμο Γεντιανό».[4] Ο Χέρμαν Ντεσάου, και άλλοι μετά από αυτόν, ταυτίζουν αυτό το άτομο με αυτόν τον Γεντιανό.[5]
Επιγραφή Τερεντίας
ΕπεξεργασίαΗ αναφορά στον Γεντιανό σε μία παλαιά λατινική επιγραφή στη Μεγάλη Πυραμίδα του Χέοπα στη Γκίζα, η οποία απαθανατίστηκε το 1335 από έναν Γερμανό προσκυνητή, τον Βίλχελμ φον Μπόλντενσελε, είναι ευρέως αποδεκτό ότι χαράχθηκε (ή πιθανώς υπαγορεύτηκε) από την αδελφή του Τερεντία, η οποία επισκέφθηκε την Αίγυπτο κάποια στιγμή μετά το 130 μ.Χ., μετά την περιοδεία του Αυτοκράτορα Αδριανού στη χώρα, μετά την οποία ο Γεντιανός απεβίωσε.[6]
Το ποίημα έγραφε:
Vidi pyramidas sine te, dulcissime frater,
et tibi, quod potui, lacrimas hic maesta profudi,
et nostri memorem luctus hanc sculpo querelam.
Si[c] nomen Decimi [G]entia[n]i pyramide alta, pontificis comitisque tuis, Traiane, triumphis,
lustra[que] sex intra censoris, consulis, e[x]s[t]e[t].
(CIL 3.21 and 6625 = ILS 1046A = CLE 270)[7]
Έχω δει τις πυραμίδες, αλλά χωρίς εσένα, γλυκύτατο αδερφέ.
και έχυσα ό,τι προσφορά μπορούσα: τα δάκρυα λύπης μου.
Χαράζω και αυτόν τον θρήνο. που κουβαλά τη μνήμη της αγωνίας μας.
Έτσι σε μια υψηλή πυραμίδα μπορεί να επιβιώσει το όνομα
του Δέκιμου Γεντιανού: ιερέας, σύντροφός σου Τραϊανέ
στους θριάμβους σου, τιμητής, και ύπατος επίσης, όλα μέσα σε ένα διάστημα τριάντα ετών.
Επιγραφή Ηράκλειας Σιντικής
ΕπεξεργασίαΤο 2021, ο καθηγητής Λιουντμίλ Βαγκαλίνσκι, επικεφαλής αρχαιολόγος των ανασκαφών της Ηράκλειας Σιντικής κοντά στη σύγχρονη πόλη Πέτριτς της Βουλγαρίας, ανακάλυψε μία μαρμάρινη πλάκα (ύψος 55 εκ., πλάτος 81 εκ., βάθος 12 εκ.), που περιείχε 19 σειρές κειμένου γραμμένου στα αρχαία ελληνικά και επίσημα μεταφρασμένο στο Πανεπιστήμιο της Σόφιας από τον Νικολάι Σαράνκοφ.[8] Η επιγραφή αποκαλύπτει λεπτομερείς πληροφορίες για τη σταδιοδρομία του Γεντιανού:
Η πόλη (τιμά) τον Δέκιμο Τερέντιο Γεντιανό Γναίο
Μινίκιο Φαυστίνο, γιο του Δέκιμου, της φυλής Κουιρίνας: έναν από
τους τέσσερις άνδρες υπεύθυνους για τη συντήρηση των δρόμων· τριβούνιο των λεγεώνων
Ενδέκατος Κλαυδιανός Υπάκουος και Πιστός, Όγδοος Αύγουστος, και Πρώτος
Μινέρβιος Υπάκουος και Πιστός, βραβευμένος με στρατιωτικά παράσημα από τον
Αυτοκράτορα Νέρβα Τραϊανό Καίσαρα Αύγουστο Γερμανικό Δακικό κατά τη
δεύτερη Δακική εκστρατεία: δύο στέμματα, δύο λόγχες και λάβαρο·
ταμίας του Αυτοκράτορα, υπεύθυνος για τη στρατολόγηση στην επαρχία της
Αφρικής· τριβούνος των πληβείων· πραίτωρ· απεσταλμένος της λεγεώνας ΙΙ Τραϊανής
Γενναίος και Δεύτερος Βοηθός Υπάκουος και Πιστός, βραβευμένος με στρατιωτικά παράσημα από τον Αυτοκράτορα Καίσαρα Νέρβα Τραϊανό Όπτιμο Αύγουστο
Γερμανικό Δακικό Παρθικό για την Παρθική εκστρατεία: τέσσερα
στέμματα, τέσσερα δόρατα, τέσσερα λάβαρα· ύπατο· ποντίφικα· επιμελητής δημόσιων κτιρίων· κριτή της επαρχίας της Μακεδονίας. Το έτος 153 της εποχής του Αυγούστου, που είναι επίσης το 269 [= 121/122 μ.Χ.].
Παραπομπές
Επεξεργασία- ↑ Werner Eck, "Konsuln des Jahres 117 in Militärdiplomen Traians mit Tribunicia Potestas XX", Zeitschrift für Papyrologie und Epigraphik, 185 (2013), pp. 235–238
- ↑ CIL III, 1463
- ↑ Historia Augusta, Hadrian, 23.5
- ↑ CIL III, 21
- ↑ ILS 1046a
- ↑ Plant, Ian Michael (2004). Women Writers of Ancient Greece and Rome: An Anthology. University of Oklahoma Press. σελίδες 155–56. ISBN 0-8061-3622-7.
- ↑ Nisbet, Gideon (2007). Roman Imperial Receptions of Hellenistic Epigrams (Brill's Companion to Hellenistic Epigram, Down to Philip έκδοση). New York: Oxford University Press. σελ. 558. ISBN 978-90-47-41940-2.
- ↑ Πανεπιστήμιο της Σόφιας,