Πολυκατοικία Δημήτριου Δεβερίκου

Η πολυκατοικία στη γωνία των οδών Πατησίων 195 και Κνωσσού, γνωστή και ως «πολυκατοικία Δημητρίου Δεβερίκου», αποτελεί αξιόλογο δείγμα του πρώιμου μεταπολεμικού μοντερνισμού, ανήκει δε στο ρεύμα του λεγόμενου «κλασικίζοντος μοντερνισμού».^[1] Κατασκευάστηκε το 1950. Βρίσκεται στην περιοχή της πλατείας Αμερικής.

Η πολυκατοικία ξεκίνησε να κατασκευάζεται σε οικόπεδο επί της διασταυρώσεως των οδών Πατησίων και Κνωσσού. Στη θέση της πολυκατοικίας υπήρχε μικρό ισόγειο κτίσμα χαμηλής αρχιτεκτονικής αξίας. Την κατασκευή ανέλαβε ο Δημήτριος Δεβερίκος, εργολάβος με καταγωγή από τη Μύκονο και έντονη κατασκευαστική παρουσία στην ευρύτερη περιοχή. Αρχιτέκτων του κτιρίου υπήρξε ο Γεώργιος Βίγκος. Τα έργα ξεκίνησαν το 1950 και ολοκληρώθηκαν εντός του ίδιου έτους.

Η οικοδομή διαθέτει καταρχάς εκτεταμένους χώρους υπογείου με κοινόχρηστα πλυντήρια για τις ανάγκες των διαμερισμάτων, διαμέρισμα/κατοικία θυρωρού και τις αποθήκες των συνιδιοκτητών. Ακόμη το κτίριο διαθέτει δύο κλιμακοστάσια υπηρεσίας και είσοδο υπηρεσίας από την οδό Κνωσσού.

Τα διαμερίσματα διακρίνονται για τα ιδιαίτερα δρύινα δάπεδα αυτών, τα επίσης δρύινα εσωτερικά κουφώματα και τα εξαιρετικής ποιότητας μάρμαρα και μωσαϊκά τους. Όλες οι κατοικίες διαθέτουν δωμάτιο και είσοδο υπηρεσίας. Στο παρελθόν υπήρχε επίσης εσωτερικό σύστημα ενδοεπικοινωνίας μεταξύ θυρωρείου και διαμερισμάτων. Η είσοδος αποτελείται από μεγάλο προθάλαμο, ο οποίος χωρίζεται μέσω δρύινων ενδιάμεσων πορτών Windfang, από το χώρο της κυρίας εισόδου και του θυρωρείου. Το δάπεδο της εισόδου είναι χαρακτηριστικό με μοντέρνα σχέδια μαύρου μαρμάρου Βυτίνας εντός πλαισίου από λευκό πεντελικό μάρμαρο. Ο κύριος όγκος της οικοδομής χωρίζεται σε διάφορα τμήματα, αφού διακόπτεται από συνεχόμενους εξώστες. Η γωνία του κτιρίου αναπτύσσεται σε προεξοχή εν σχέσει με την υπόλοιπη πρόσοψη, δημιουργώντας με αυτόν τον τρόπο μια υπόνοια των έρκερ τα οποία κατά την περίοδο της κατασκευής είχαν καταργηθεί. Χαρακτηριστικά είναι επίσης τα κιγκλιδώματα της πολυκατοικίας, τα οποία συναντώνται στους εξώστες, τις εξώθυρες των διαμερισμάτων και τους φεγγίτες της οικοδομής.

Η πολυκατοικία κατοικήθηκε εξαρχής από επιφανείς κατοίκους της πόλης, συγκεντρώνοντας ανά διαστήματα σπουδαία πρόσωπα της πολιτικής και πολιτιστικής ζωής της χώρας εντός αυτής. Στο κτήριο έζησαν αξιόλογες προσωπικότητες της εποχής, μεταξύ αυτών και η οικογένεια της Μάγιας Λυμπεροπούλου. Το ρετιρέ του κτιρίου κατοικήθηκε στο παρελθόν από τον διευθυντή του πολιτικού γραφείου του Γεωργίου Παπανδρέου.