|
[[File:ΠΑΤΗΣΙΩΝ 195.jpg|μικρογραφία|Είσοδος της πολυκατοικίας ]]
[[File:ΠΑΤΗΣΙΩΝ 195 ΜΩΣΑΪΚΟ.jpg|μικρογραφία|80px|Λεπτομέρεια [[Μωσαϊκό δάπεδο|μωσαϊκού δαπέδου]] της πολυκατοικίας ]]
Η πολυκατοικία στη γωνία των οδών [[Οδός Πατησίων|Πατησίων]] 195 και Κνωσσού -, γνωστή και ως '''«πολυκατοικία Δημήτριου Δεβερίκου»''', αποτελεί ιδιαίτερα αξιόλογο δείγμα του πρώιμου μεταπολεμικού [[Μοντερνισμός|μοντερνισμού]], ανήκει δε στο ρεύμα του λεγόμενου «κλασικίζοντος μοντερνισμού». <ref>{{Cite web|url=https://clioturbata.com/%ce%b1%cf%80%cf%8c%cf%88%ce%b5%ce%b9%cf%82/elenifessa_athens/|title=Ελένη Φεσσά – Εμμανουήλ: Η Αθήνα στις δεκαετίες του ’50, ’60 και ’70: Πολεοδομική μεταμόρφωση και αρχιτεκτονική δημιουργία – Clio Turbata|language=el|accessdate=2022-01-12}}</ref>Κατασκευάστηκε μεταξύ των ετών 1948-1949. Βρίσκεται στο βόρειο τμήμα της [[Αθήνα|Ελληνικής πρωτεύουσας]] και ειδικότερα στηστην συνοικίαπεριοχή της [[Πλατεία Αμερικής|πλατείας Αμερικής]].
== Η συνοικία ==
Η πλατεία Αμερικής εφάπτεται της [[Οδός Πατησίων|οδού Πατησίων]] και βρίσκεται σε απόσταση 2,5 χλμ. από το κέντρο της Αθήνας, την [[πλατεία Ομονοίας]]. Ως συνοικία ξεκίνησε να αναπτύσσεται στις αρχές του 20ου αιώνα, όταν κατά μήκος της οδού Πατησίων κτίζονταν τα εξοχικά μέγαρα των επιφανών Αθηναίων της εποχής. Η περιοχή εθεωρείτο καθαρά εξοχική, με πλούσια βλάστηση, ρέματα και τακτικούς παραθεριστές. Η πρώτη ονομασία της πλατείας υπήρξε η «Ανθεστηρίων», διότι την [[Πρωτομαγιά]] λειτουργούσε ως χώρος συνάντησης και εορτασμού της ημέρας για τους κατοίκους της πόλης<ref>{{Cite web|url=https://www.mixanitouxronou.gr/poia-einai-i-plateia-tis-fotografias-pou-syxnazan-oi-orkismenoi-ergenides-pote-i-politeia-epixeirise-na-forologisei-tous-agamous-kai-osous-syxnazan-se-oikous-anoxis/|title=Ποια είναι η πλατεία της φωτογραφίας όπου σύχναζαν οι ορκισμένοι εργένηδες. Πότε η πολιτεία επιχείρησε να φορολογήσει τους άγαμους και όσους σύχναζαν σε οίκους ανοχής|ημερομηνία=2017-08-07|website=ΜΗΧΑΝΗ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ|language=el|accessdate=2022-01-12}}</ref>. Στη συνέχεια έλαβε το όνομα «πλατεία Αγάμων» χάρη στην πένα της φεμινίστριας [[Καλλιρρόη Παρρέν|Καλλιρρόης Παρρέν]], η οποία σε άρθρο της στην «[[Εφημερίς των Κυριών|Εφημερίδα των Κυριών]]» ζήτησε να φορολογούνται οι άγαμοι άνδρες της επικράτειας, με αποτέλεσμα να προκληθεί σχετική εξέγερση αυτών πέριξ των καφενείων της πλατείας<ref>{{Cite web|url=https://www.lifo.gr/now/athens/i-plateia-amerikis-proin-agamon-proin-anthestirion-os-tainia-kai-pragmatikotita|title=Η Πλατεία Αμερικής (πρώην Αγάμων, πρώην Ανθεστηρίων) ως ταινία και πραγματικότητα {{!}} LiFO|ημερομηνία=2017-04-13|website=www.lifo.gr|language=el|accessdate=2022-01-12}}</ref>. Το [[1927]] βαπτίστηκε για τελευταία φορά, ονομαζόμενη από εδώ και στο εξής «πλατεία Αμερικής», προς τιμήν του φιλελληνισμού που υπέδειξαν οι υπήκοοι των [[Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής|Ηνωμένων Πολιτειών]].
[[File:ΠΑΤΗΣΙΩΝ 195 1940.jpg|μικρογραφία|αριστερά|Τα οικοδομήματα τα οποία υπήρχαν προτού κατασκευαστεί η πολυκατοικία ]]
Η πραγματική άνθιση της ευρύτερης γειτονιάς ξεκίνησε την περίοδο του [[Μεσοπόλεμος|μεσοπολέμου]], όταν πια άρχισε η πυκνή δόμηση και η εμφάνιση των πρώτων μοντέρνων πολυκατοικιών. Ιδίως κατά τις δεκαετίες του 1950-60 η πλατεία Αμερικής υπήρξε μια από τις ακριβότερες και πιο περιζήτητες συνοικίες του κέντρου, ανώτερη του [[Κολωνάκι|Κολωνακίου]].<ref>{{Cite web|url=https://www.athensvoice.gr/culture/arts/617330_mia-xenagisi-se-gnostes-kai-agnostes-istories-tis-athinas-toy-60|title=Ο Νίκος Βατόπουλος μας ξεναγεί στην Αθήνα του ’60|website=Athens Voice|language=el|accessdate=2022-01-12}}</ref>
Η πολυκατοικία «Φάμπρα» στη γωνία Πατησίων και Θάσου, η πολυκατοικία του «[[Λαχείο των Συντακτών|Λαχείου των Συντακτών]]» Πατησίων και Σπάρτης και όλες οι οικοδομές του τεχνικού γραφείου «Χανιώτης - Καθρέπτης» είναι ελάχιστα παραδείγματα του τεράστιου αρχιτεκτονικού πλούτου της περιοχής.<ref>{{Cite web|url=https://www.kathimerini.gr/life/city/843475/oi-astikes-polykatoikies-tis-odoy-patision/|title=Οι αστικές πολυκατοικίες της οδού Πατησίων {{!}} Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ|last=Βατόπουλος|first=Νίκος|website=www.kathimerini.gr|accessdate=2022-01-12}}</ref>
Τα διαμερίσματα των πολυκατοικιών αυτών απευθύνονταν στη μεγαλοαστική τάξη της αθηναϊκής κοινωνίας, διαθέτοντας όλες τις απαραίτητες ανέσεις της εποχής: πλούσιοι χώροι υποδοχής, δωμάτια υπηρεσίας με ξεχωριστά λουτρά, θυρωροί κοκ. Γύρω από την πλατεία λειτούργησαν για σειρά ετών ζαχαροπλαστεία, καταστήματα και χώροι ψυχαγωγίας και διασκέδασης υψηλού επιπέδου, όπως ο «Κανδηλώρος» στη γωνία των οδών Πατησίων και Τενέδου, η Ιταλική σχολή της Πατησίων, ο κινηματογράφος «Άττικα» επί της πλατείας, τα εστιατόρια και καφέ της [[Φωκίωνος Νέγρη]] και πολλά άλλα.<ref>{{Cite web|url=https://www.kathimerini.gr/life/city/751546/i-plateia-amerikis-ti-dekaetia-toy-60-kai-simera/|title=Η πλατεία Αμερικής τη δεκαετία του ’60 και σήμερα {{!}} Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ|last=Newsroom|website=www.kathimerini.gr|accessdate=2022-01-12}}</ref>
Ιδιαίτερο πολεοδομικό και αρχιτεκτονικό ενδιαφέρον παρουσιάζει η μικρή πλατεία Καλλιγά (ή Καραμανλάκη), η οποία περικλείεται από τις οδούς Ευπαλίνου και Καραμανλάκη. Ο [[Ευπαλίνος]] υπήρξε αρχαίος αρχιτέκτονας και ο [[Αλέξανδρος Καραμανλάκης]] αεροπόρος, ο οποίος με τον αιφνίδιο και τραγικό θάνατο του συντάραξε την κοινή γνώμη της εποχής. Σε όλες τις οικοδομές αυτών των δρόμων και της πλατείας σχεδιάστηκαν προκήπια, δημιουργώντας μια μοναδική όαση πρασίνου στο κέντρο της Αθήνας. Δυστυχώς αυτό το πολεοδομικό πείραμα δεν εφαρμόστηκε σε πολλά σημεία της πόλης. <ref>{{Cite web|url=https://edromos.gr/h-athina-mou-plateia-kalliga/|title=Η Αθήνα μου: Στο πριγκιπάτο της πλατείας Καλλιγά|last=Ελληνιάδης|first=Στέλιος|ημερομηνία=2017-11-22|website=Δρόμος της Αριστεράς|language=el|accessdate=2022-01-12}}</ref>
Κοινωνικοπολιτικές κρίσεις των τελευταίων δεκαετιών οδήγησαν στη σταδιακή απώλεια της αίγλης που διέθετε η περιοχή, αν και τα τελευταία χρόνια παρατηρείται ξανά βελτίωση και άνοδος αυτής.<ref>{{Cite web|url=https://www.kathimerini.gr/culture/425843/oi-froyroi-tis-plateias-kalliga/|title=Οι «φρουροί» της πλατείας Καλλιγά {{!}} Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ|last=Newsroom|website=www.kathimerini.gr|accessdate=2022-01-12}}</ref>
== Το κτίριο και η ιστορία του ==
| 